Doğalgaz boruları, yanıcı gazların belirli bir güzergâh boyunca güvenli şekilde taşınması için kullanılan çelik boru çözümleridir. Bu ürün grubunda doğru seçim, "boru olsun yeter" yaklaşımıyla yapılmaz; çünkü hat güvenliği, sızdırmazlık ve uzun ömür beklentisi doğrudan doğruya borunun teknik tanımıyla ilişkilidir. Karaca Demir olarak doğalgaz borularında hedef; projeye uygun ölçü ve kalite kriterleriyle ilerlemek, sahada uyumsuzluk riskini en baştan azaltmaktır.
Doğalgaz boruları; bina içi tesisatlarda, endüstriyel tesis içi hatlarda, sayaç ve regülasyon alanlarında, bazı projelerde de saha içi dağıtım hatlarında gündeme gelir. Her kullanım senaryosunda borudan beklenen performans aynı değildir. Örneğin tesis içi bir hat ile dış ortam koşullarına maruz kalan bir hat aynı riskleri taşımaz; buna bağlı olarak ölçü, et kalınlığı ve kalite gereksinimleri de değişebilir. Bu nedenle ilk adım, "doğalgaz borusu nerede kullanılacak?" sorusunu netleştirmektir.
Doğru ürün eşleşmesi için birkaç temel parametre birlikte değerlendirilmelidir. Sadece çap bilgisiyle ilerlemek, muadil ürün karmaşasına ve şartname uyumsuzluğuna yol açabilir.
Çap seçimi çoğu zaman proje hesabıyla belirlenir; debi ihtiyacı, hat uzunluğu, basınç düşümü ve bağlantı ekipmanları (vana, dirsek, tee vb.) çap seçiminde etkilidir. Ayrıca sistemin ileride büyüme ihtimali varsa, bu öngörü de ölçü kararını etkileyebilir. Satın alma tarafında çap bilgisinin "hangi ölçü standardına göre" verildiği de önemlidir; proje çiziminde geçen ölçü formatıyla talep formatı aynı olmalıdır.
Et kalınlığı, borunun mekanik dayanımını ve çalışma koşullarındaki güvenlik payını etkileyen temel faktörlerden biridir. Aynı çapta farklı et kalınlıkları, farklı uygulama sınıflarını işaret edebilir. Et kalınlığını belirlerken hat üzerindeki risk noktaları (darbe ihtimali, titreşim, ekipman bağlantıları, taşıyıcı mesafeler) ve proje şartnamesindeki minimum gereksinimler mutlaka dikkate alınmalıdır. Burada amaç "en kalın boru" değil; gereken et kalınlığını doğru tanımlamak olmalıdır.
Doğalgaz borularında kalite beklentisi, çoğu zaman proje dokümanlarında net bir şekilde tarif edilir. Ancak pratikte alım sürecini hızlandıran şey, bu beklentiyi kısa ve anlaşılır bir teknik tanıma çevirmektir. Kalite tanımı; borunun üretim standardı, malzeme özellikleri, ölçü toleransları ve istenebilecek test/belge gereksinimlerini kapsar.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: "Benzer görünen" iki boru, proje açısından aynı olmayabilir. Ölçü toleransı, yüzey kalitesi, izlenebilirlik ve belge kapsamı gibi detaylar; şantiye kabulünden işletme güvenliğine kadar birçok aşamada belirleyici olabilir.
Saha dilinde sık sorulan konulardan biri "dikişli mi dikişsiz mi?" sorusudur. Bu noktada doğru yaklaşım, tek bir seçeneği ezbere "daha iyi" kabul etmek yerine, projenin gereksinimine göre karar vermektir. Bazı projeler belirli üretim tipini zorunlu kılabilir; bazı projelerde ise asıl belirleyici, borunun tanımlanan standarda uygunluğu ve istenen kalite kontrollerini karşılamasıdır. Satın alma sürecinde bu kararın proje şartnamesine göre verilmesi, sonradan değişiklik ve iade riskini ciddi şekilde azaltır.
Doğalgaz hatlarında izlenebilirlik, sadece "dosyada dursun" diye istenen bir detay değildir. Malzemenin hangi partiye ait olduğu, hangi kontrollerden geçtiği ve hangi teknik koşullarda üretildiği; özellikle kurumsal projelerde kabul sürecinin parçasıdır. Ayrıca olası bir bakım/yenileme sürecinde aynı teknik sınıfta ürün temini için referans oluşturur. Bu nedenle belge beklentisinin alımın en başında netleştirilmesi, teklif kıyasını da sağlıklı hale getirir.
Doğalgaz borusu alımlarında sahada sorun çıkaran konular genelde "belirsiz talep" kaynaklıdır. En sık görülen durumlar şunlardır:
Bu maddeler basit görünse de, proje hızlandığında en çok zaman kaybettiren başlıklar haline gelir.
Karaca Demir'e iletilecek talebin doğru anlaşılması için şu bilgiler yeterlidir: kullanım senaryosu (tesis içi / bina içi / saha hattı), çap, et kalınlığı, istenen boy, proje standardı/şartname adı, belge beklentisi ve bağlantı yaklaşımı. Bu bilgiler net olduğunda, doğru ürün eşleştirmesi daha hızlı yapılır ve gereksiz revizyon ihtimali azalır.