Doğalgaz Boruları Nasıl Olmalıdır?

Doğalgaz, konutlardan sanayi tesislerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip, ekonomik ve çevreci bir enerji kaynağıdır. Ancak bu değerli kaynağın güvenli bir şekilde taşınması, tamamen kullanılan boru sistemlerinin kalitesine ve doğru seçimine bağlıdır. Doğalgaz boruları, sıradan su veya hava borularından çok daha özel şartlara sahiptir. Karaca Demir olarak, yapısal güvenliğin her alandaki öneminin bilinciyle, doğalgaz borularının teknik gerekliliklerini ve diğer boru sistemlerinden farklarını açıklıyoruz.

Doğalgaz Borularının Kritik Önemi

Doğalgaz boru hatları, yanıcı ve patlayıcı bir gazı taşıdığı için "yaşam hattı" olarak değerlendirilir. Bu nedenle, gaz kaçağına, korozyona, fiziksel darbelere ve basınç dalgalanmalarına karşı maksimum direnç göstermeleri gerekir. Bir doğalgaz borusunda aranan ilk özellik, sızdırmazlıktır. En ufak bir kaçak, ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir. İkinci önemli özellik ise mekanik dayanımdır. Boru, döşendiği ortamda oluşabilecek çekme, basınç ve darbe yüklerine karşı koyabilmelidir. Son olarak, uzun ömürlülük için korozyon direnci yüksek malzemelerden üretilmiş olması şarttır.

Doğalgaz Boru Standartları ve Malzeme Kalitesi Nasıl Olmalıdır?

Türkiye'de doğalgaz tesisatı için kullanılacak borular, TSE ve ilgili Avrupa Normları kapsamında üretilmek zorundadır. Bu standartlar, borunun üretim metodundan basınç dayanımına, boyut toleranslarından kimyasal bileşimine kadar tüm süreci kontrol eder. Doğalgaz dağıtım şirketleri ve ilgili mühendislik firmaları, bu standartlara uygunluğu belgeleyen ürün sertifikalarını mutlaka talep eder.

Doğalgaz boruları için en yaygın kullanılan malzemeler siyah çelik, galvanizli çelik ve bakırdır. Her birinin kullanım yeri ve avantajları farklıdır:

Siyah Çelik Borular: Ana dağıtım hatları ve dış mekan tesisatlarında kullanılır. Yüksek basınca dayanıklıdır ancak mutlaka dış etkenlere karşı koruyucu bir kaplama (boya, izolasyon) ile kullanılmalıdır.

Galvanizli Çelik Borular: Çinko kaplama sayesinde korozyona karşı üstün direnç gösterir. İç mekan tesisatlarında ve nemli ortamlarda tercih edilir.

Bakır Borular: Esnekliği ve kolay işlenebilirliği ile bilinir. Özellikle bina içi son kat tesisatında, dar ve dönüşlü alanlarda sıklıkla kullanılır. Yüksek ısı iletkenliğine sahiptir ve gaz sızdırmazlık testlerinde başarılı sonuçlar verir.

Doğalgaz Borusu Seçiminde En Etkili Kriterler

• Basınç Sınıfı: Borunun taşıyacağı gazın çalışma basıncı, boru et kalınlığı ve malzeme sınıfını belirler. Yüksek basınçlı ana hatlar ile düşük basınçlı bina içi hatlar farklı sınıfta borular gerektirir.
• Çap ve Kapasite Hesaplaması: Boru çapı, beslenecek cihazların (kombi, şofben, ocak) toplam gaz tüketim kapasitesine göre mühendislik hesapları ile belirlenir. Yanlış çap seçimi, verimsiz yanmaya veya cihaz arızalarına yol açabilir.
• Bağlantı Yöntemleri ve Malzemeleri: Doğalgaz borularında kaynaklı, dişli veya press fitting bağlantılar kullanılır. Hangi yöntemin seçileceği, boru malzemesine ve uygulama yerine bağlıdır. Kullanılan contalar, fitingsler ve yardımcı malzemeler de gaz tipine uygun olmalıdır.
• Çevresel Faktörler: Borunun döşeneceği ortam (toprak altı, iç mekan, dış cephe) korozyon riskini belirler. Toprak altı hatlar için özel kılıflı (PE kaplamalı) borular, iç mekan için galvanizli veya bakır borular tercih edilir.

Doğalgaz Boruları ile Diğer Boru Sistemleri Arasındaki Farklar

Doğalgaz boruları, diğer boru sistemlerinden malzeme, üretim standardı ve test prosedürleri açısından belirgin farklılıklar gösterir.

• Su Tesisat Borularından Farkı: Su borularında basınç dayanımı ve korozyon direnci ön plandayken, doğalgaz borularında mutlak sızdırmazlık en kritik kriterdir. Su borularında kullanılan bazı plastik malzemeler (PVC gibi), doğalgaz için uygun değildir çünkü gazı geçirgenlik özelliği gösterebilir ve malzeme zamanla gazın etkisiyle bozulabilir.
• Buhar ve Endüstriyel Borulardan Farkı: Endüstriyel borular genellikle çok yüksek sıcaklık ve basınca dayanacak şekilde tasarlanır. Doğalgaz borularında ise sıcaklık değil, gazın kendisinden kaynaklanan güvenlik ve sızdırmazlık önceliklidir. İmalat toleransları ve test standartları (gaz kaçak testleri) farklılık gösterir.
• Kalorifer Tesisat Borularından Farkı: Kalorifer tesisatında dolaşan suyun genleşme ve kireçlenme etkileri vardır. Doğalgaz borularında ise bu tür mineral birikimi söz konusu değildir. Ancak, her iki sistemde de korozyon önlemi ortak bir gerekliliktir.

Doğalgaz Tesisatında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doğalgaz tesisatı, mutlaka yetkili ve sertifikalı teknik personel tarafından döşenmeli ve test edilmelidir. Tesisat tamamlandıktan sonra basınç testi ve kaçak testi yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu testler, sistemin güvenli olduğunu kanıtlar. Ayrıca, boru hatları döşenirken statik elektrik oluşumunu engelleyici önlemler alınmalı ve topraklama işlemi eksiksiz yapılmalıdır.

Doğalgaz boru ve tesisat malzemeleri seçimi, insan sağlığı ve can güvenliği ile doğrudan bağlantılı teknik bir sorumluluktur. Kalitesiz veya standart dışı ürünlerin kullanımı, telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabilir. Karaca Demir olarak, tedarik ettiğimiz tüm boru ve bağlantı elemanlarının ilgili standartlara uygunluğunu ve sertifikasyonlarını titizlikle kontrol ediyoruz. Güvenliğiniz her şeyden önce gelir. Doğalgaz tesisatınız için ihtiyaç duyduğunuz kaliteli ve sertifikalı boru malzemeleri konusunda, teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.